Anglikan Kilisesi ile ilgili sorular - Sayfa 2

Evanjelique kardeş güzel cevap yazdığı için yalnız bazı konularda ilave ediyorum.

1. Avusturya içinde de geniş yelpaze vardır. Sydney'nin çok Law Church Protestan olduğunu biliyorum. Onun kuzeydeki Newcastle ise High Church katolikliğe yakındır. Maalesef Melbourne'dan gelenle daha tanışmadım ve oradaki kilise hakkında fazla bilgim yok.

4. Hayır. Anglikan kilisenin geniş özeti yazmak imkansız. "Anglikanizm nedir" yazısında belirttiğim gibi Anglikan kilise çok geniş yelpazeyi kapsar. Eski'den 39. İnanç Makalesi yetkiliydi, ancak artık bunu bile kabul etmeyenler var. Belki de artık Anglikan inancını en iyi şekilde açıklayan yazı bu sene kabul edilen "Anglican Covenant" (Anglikan Antlaşma)'nın ilk üç bölümüdür. (Dördüncü bölüm daha çok procedürle ilgilidir ve daha tamamlanmadı.) Buna bakarsak, normalde bütün Hıritiyanların kabul ettiği inancı içerir. Yani, Anglikan kilisenin özellliği budur--bütün Hıristiyanları kabul edebilmesi. Yalnız, bir Anglikan için önemli olan kiliseye bakıştır. Bu konuyu da daha detaylı şekilde ayrı yazacağım. (Bu gün yazmaya çalışırım.)

5. Soruyu tam olarak anlamadım. Dindar olmak inancına bağlı olmak değil mi? Neden "Katolik gibi" diye sözünü kullandınız? "Serbest" demekle neyi bahsetmek istediniz? Soruyu anlamadan cevap vermek istemiyorum.

Öncelikle İlginiz için teşekkür ederim. Sorunuzu cevaplaya çalışırım.

1. Karaköydeki kilisenin çalışma düzenini iyi bilmem, ama En emin yol Pazar günü gitmektir. Bildiğim kadar Rev. Ian Sherwood Türkçe'yi bilmez. İngilizceniz iyi ise onunla görüşebilirsiniz. O daha çok High Church kısımını temsil ettiği için Beyoğlu topluluğundan çok farklı olur.

Pazar günü dışında onunla görüşmek isterseniz, telefon veya e-mail'e randevu alabilirsiniz.

http://europe.anglican.org/chaplainc...ions-flash.htm
adresine girerek "Turkey"i tıklarsanız telefonu görebilirsiniz.

Bugünlerde İngiltere Kilisesinde "Book of Common Prayer"den daha çok onun yenilenmiş kitap olan "Common Worship" kullanılmaktadır. Belki o kilisede onu bulursunuz. Ancak, "Common Worship"in e-versiyonu daha çok tercih edildiği için bulunmayabilir de. "Common Worship"i görmenin en iyi yolu da internet'ten görmek.

http://www.cofe.anglican.org/worship...xts/index.html adresinie girerek istediğiniz parçayı görebilirsiniz.

2. Evet. Çok farklıdır. Hatta, bazıları buhurun kullanılıp kullanılmamasına göre High Church ve Low Church'i ayırırlar. (Bence buna göre ayırmak yanlış). Reform çizgide olan bazı kiliselerde (örn. Sydney'deki kiliselerin çoğu) Toplu Dua Kitap nadir kullanılır. Reform kiliselerdeki ibadetten büyük farkı yoktur. Daha ılımlı Protestan çizgide olan kiliselerde (örn. kilisemiz) kitap kullanılır ancak sade şekilde okunur ve görsel şeylere büyük önem verilmez. Karizmatik çizgide olan kiliselerde Pentikost gruplarda olduğu gibi çok ilahi söylenir ve dans edilir.

3. Katı oruç sistemi yoktur. Ancak, Kırk gün döneminde (Diriliş Bayramından önceki kırk gün dönemi) oruç tavsiye edilir. Oruç şekli ise kişisel tercihe bırakılır.

4. Anglikan kilise içinde 38 özerk bölgeyle bölge statüde olmayan 6 kilise vardır. Kilise takvimine konusunda her bölge kendi kararını verir. Ben Türkiye'yi de içeren İngiltere Kilisesinin uygulamasını anlatırım. Orada Anglikan kiliseyi içeren bütün kilisenin azizleri anılır. Yani, Doğu kilise ve Batı kilise bölünmeden önceki tüm kilisenin azizleri (örn. Kapadokya ilahiyatçılar ve Altınağzı Yuhanna) ve Anglikan kilise Roma'dan ayrılmadan önceki Batı Kilisenin azizleri (örn. Thomas Aquinas) anılır. Anglikan kilise Roma'dan ayrıldığı 16. yy'dan sonra ise Anglikan Kilise'ye mensup olanlar anılır. Ancak, diğer mezheplere mensup olan ve anılmasına değen kişiler için yont günü yerine kutlama günü verilir.

5. Bunun cevabını "Anglikan Kilisenin kiliseye bakış" adılı yazımda vermiştim. (Sonra eklediğim için görmemiş olabilirsiniz.) Yalnız mecbur kaldığı zaman değil bazen kiliseler arası ilişki için başka kiliseler ziyaret edilir. Tabi, öncelikle kendi topluluğuna önem vermek gerekir, onun için kendi kiliseden izin alıp bunu yapmak daha doğrudur.

6. Anglikan Kilisenin Liturjik takvimi Batı Kilise'nin genel takvimini izlemektedir. Yani, Katolik veya Protestan takvimden farklı değildir. Bazı detaylarda fark olabilir. Hatta, Anglikan Kilise içinde bölgeden bölgeye değişir. Mesela, İngiltere Kilise'de dokuz büyük bayram saymaktadır. (Diriliş, Doğuş, Pentikost, Epifanya, Göğe Yükseliş, Üçlübirlik, Tüm Azizler, İsa'nın Adanması, ve İsa'nın Gebelik Haberi) Amerika'da ise, son iki taneyi büyük bayram saymayıp yedi büyük bayram kutlamaktadır. (Ancak, bugünlerde insanların kilise takvimine daha az önem vermek nedeniyle tatil günü olmayan bazı bayramlarda büyük kutlama yoktur.)

7. Ben İstanbul'da oturmadığım için sizin kilisenizde görüşmek zor olabilir. Ancak, Beyoğlu'da görev yapan Rev. Engin Yıldırım'la görüşürseniz daha detaylı bilgi alabilirsiniz. Veya, Kıbırıs'la gelme fırsatınız olursa, memnuniyetle görüşürüz.

1. Benim verdiğim cevap daha çok çoğu kiliseye dayanarak verdim. (tabii, ben de her kiliseye gitmediğim için neyin çoğu olduğu hakkında yanılmış olabilirim.)

2. Maalesef Avusturya "Book of Common Prayer" elimde değil ve internette bulamadım. Ancak, daha önce yazdığım gibi bütün Batı kiliselerin takvimi presipte aynıdır. Bütün yıl altı, yedi, veya sekiz döneme ayrılır. Kilise Takvimine göre yeni yıl Advent'te başlar ve aşağı gibi sıralanır.

Advent dönemi--Noel'den dört hafta önceki Pazar'da başlar. (Bu Pazar 30 Kasım'a en yakın Pazar olur) ve Noel gününden önceki akşama kadar devam eder. (Liturjik renk: mor)

Noel dönemi--Noel gecesinden (24 Aralık) Epifanya önceki akşama kadar (Liturjik renk: altın veya beyaz)

Epifanya dönemi--Epifanya'dan (6 Ocak) Kül Çarşamba'ya kadar. (Liturjik renk: Yeşil, ancak Epifanya günü, ondan sonraki Pazar günü olan Rabb'in vaftizi gününde ve 2 Şubat "Adanma gününde beyaz kullanılır.)

Kırk gün dönemi--Kül Çarşamba'dan (Kül Çarşamba, Pazar günleri hariç Diriliş gününden kırk gün önceki gündür. Yani, Pazar günleri sayarsa kırk altı gün oluyor.) Diriliş önceki gününe kadar. (Liturjik renk: mor. 25 Mart olan Gebelik Haberi günü bunun içinde düşerse o gün beyaz kullnılır. Bazı yerlerde son hafta olan Kutsal Hafta'da kırmızı kullnılır. Eğer 25 Mart o hafta'ya düşerse kutlama ertelenir.)

Diriliş dönemi--Diriliş gününden (21 Mart'tan sonra ilk dolunaydan sonraki Pazar günü) Pentikost gününe kadar. Dirliş gününden kırk gün sonra olan Perşembe gününde Göğe Çıkışı kutlanır. (Litujik renk: altın veya beyaz)

Pentikost günü--Dirliiş gününden sonra 50. gün olan Pazar
(Liturjik renk: kırmızı). Bazı yerlerde Pentikost haftası bir dönem olarak kabul edilir. Bazı yerlerde ise Pentikost'ten sonra Advent'e kadar tek dönem olarak kabul edilir.

Üçlübirlik dönemi--Üçlü birlik Pazar'dan (Pentikost'ten sonraki Pazar) Advent öncesine kadar. (renk, yeşil) Bazı yerlerde Tün Azizler günü'nden (1 Kasım. Liturjik renk: beyaz) sonraki dönem ayrı gün olarak kabul edilir.

Liturjik renkle ilgili bir açıklmama: Önemli kutlama günlerde beyaz kullnılır. Ancak, şehit olan azizlerin yont günlerinde kırmızı kullnılır.

3. Kiliseye gidip ibadet etmektir ve Kırk gün döneminde oruç tutmak yararlıdır.

4. Benim bildiğim kadar eski kilise geleneğinde saate göre oruç tutmak geleneği yoktu. Ancak, öyle tutmak isteyenler kendisi saatini belirteyip öyle oruç tutabilir. Daha geleneksel oruç ise et ve yağlı yemekten sakınmaktır. Ancak, bugünlerde onun daha esnek şekli olan kendisinin belittiği yemek türünden (örn. tatlılar) sakınmak daha çok yapılır. Orucun amacı kendisinin Rabb'in önünde küçük ve alçak olduğun ifade etmek ve öyle kendisi de onu iyice anlamaktır. Onu yapmak için hangi şekil uygunsa o şekilde oruç tutulmalı. (Bu yalnız Anglikanların değil Protestan genelinde tutulan oruç şeklidir)

5. Geleneksel olarak sabah duası ve akşam duası var. Duayı her imanlı yönetebildiği için evde de yapılabilir. Gördüğüm kadar bugünlerde ikisini de kilisede yapan kilisenin sayısı baya azaldı. Ama, birçok kilise günde bir defa dua okumaktadır. Dua'da normalde geleneksel dualar okunur, Kutsal Kitap'tan parçalar okunur, mezmurlar beraber söylenir, Rab'bin duası okunur, ve özel dua konular için dua edilir. Detaylı formu görmek isterseniz, daha önce yazdığım Common Worship sitesine bakabilirsiniz. Common Worship'den hafta her gününde farklı form kullanılmaktadır.

6. Yalnız Anglikan Kilise değil, Katolik, Ortodoks, ve Kadim Ortodoks Kiliselerde de Protestan Kilise'de yapılan vaftiz kabul edilmektedir. Çünkü tek vaftize inanıyoruz. Hiç kimse iki defa vaftiz olmamalı. Yeter ki o vaftiz kabul edilir şekilde yapılmış olsun (yani, Baba, Oğul, ve Kutsal Ruh isminde olsun.) Eğer vaftizin geçerliliği şüphe edilirse şartlı vaftiz edilir. (Papaz, "Eğer bu kişi vaftiz edilmediyse" sözle başlayarak vaftiz eder. Yani, vaftiz edildiyse ikinci vaftiz sayılmaz.) Ben de küçük Protestan mezhebinde bebekken vaftiz oldum. Sonra Anglikan papaz oldum.