Anglikanizm nedir?

Anglikanizm’i tanımlamak kolay bir şey değil. Çünkü Anglikanizm konusunda her Anglikanın farklı düşüncesi var. Bundan dolayı burada ben ne dersem, bütün Anglikanların düşüncelerini ifade etmiş olmam. Yine de Anglikanizm’i en iyi şekilde anlatmaya çalışırım.

Öncelikle Anglikanizm sözcüğüne bakalım. Anglikan Kilise’nin tarihi 2. veya 3. yüzyıla dayanır, çünkü o günlerde İngiltere’de kilise oluşmaya başladı. Ancak, Anglikanizm’ın 16. yüzyılda doğduğunu söylemek de yanlış değildi çünkü o zamana kadar İngiltere Kilisesinin inancı Roma’yla uyum içindeydi. Anglikan Kilise’nin Hıristiyanlığın farklı dalı olarak gelişmesi 16. yüzyılda başladı.

Genellikle Anglikanizm’i tanımlarken via media sözü çok kullanılır. Bunun kelime anlamı orta yol olmasıyla beraber, Anglikanizm’de kullanıldığı zaman daha çok birçok düşüncenin beraber olması anlamına gelir. Bunun sebebini de Anglikanizm’in doğuşunda bulmamız gerek.

İngiltere Kilisesi Reform zamanında Roma’dan ayrıldı. Bu dönemde İngiltere’de çeşitli görüşler vardı. (Avrupa’nın diğer ülkelere nazaran daha çok) Roma’ya bağlı kalmak isteyenler de vardı. Roma’yla bağlı kalmak istemese de o teoloji korumak isteyenler de vardı. Reform çizgisinde olanlar ve Protestanlığın radikal kısmına çekilen de vardı. Böyle durumda devlet kilise olan İngiltere Kilisesi mümkün olduğu kadar geniş kısmı kucaklamak istedi. Yani, via media demek iki ucundan başka her kısmı kabul etmek demek idi. Burada bahsedilen iki ucu da bir taraftan Roma’ya bağlı kalmak isteyenler (öyle olduğu zaman İngiltere Kilisesi’ne sadık kalamadığı için) Diğer ucundan da psikoposluk sistemini kabul etmeyenlerdi. (Burada “kabul etmek” sözü önemlidir. Psikoposluk sistemini beğenmeyip de çok yanlış da bulmadıkları için kabul edenler de vardı.) Bundan başka hemen hemen her Hırisityanı kapsayan kiliseydi İngiltere Kilisesi.

Bu gelenek bugünlere de sürdürmektedir. Hatta, kapsamın daha da genişlediğini söyleyebiliriz. En azında 16. ve 17. yüzyılda, her kilise Ortak Dua Kitap’ı (The Book of Common Prayer) kullanmalıydılar ve her papaz 39 İnanç Sözü’ne (39 Articles of Faith) inandığını ilan etmeliydiler. Bugünlerde Dua Kitap daha esnek kullanılır ve 39 İnanç Sözü’nün bağımlılığı kalmadı. 39 İnanç Sözü geniş kapsamlı olmaya çalışmakla beraber Reform İnancına ağırlık vermektedir. Bu anlamda Anglikanizm’ın Reform İnancına en yakın olduğu söylenebilir. Ancak, Özellikle 19. yüzyıldan sonra Katolik inancına yakın hissedenlerin sayısı da çoğaldığını görüyoruz. (Böyle olmasında sonradan Roma Katolik Kilise’sine geçip Kardinal olan Anglikan papaz John Henry Newman’ın rolü büyüktü.)

Reform çizgisine devam edenlerin sayısı da çoktur. Şimdi yaşayan Kalvenist yazarlardan en çok okunanlar arasında John Stott ve J. I. Packer’in Anglikan olması bunu gösteriyor. Daha çok Arminian Protestanlığın savunucusu olan Alister McGrath da bir örnektir. Avustralya’da en çok tanınan Kalvenist ilahiyet okulu olan Moore Theological College de Anglikan okuludur.

Bundan başka kendini Pentikostalizm’e yakın hisseden Karizmatik kısmı da var. Kutsal Ruh’un armağanını vurgulayan Müjdecilik programı olan Alfa Kursu’nu icad edenler Anglikanlardır. Az sayı da olsa kendilerini Ortodoksluğuna yakın hissedenler de var

Anglikanizm’ın bu kadar geniş olması onun isminde de gözükür. “Anglikan” sözcüğü İngiltere’nin Latincesi olan “Anglia” dan gelmiştir. Yani, İngiltere’den başlamasından başka belli özellik olmadığı için bu sözcük kullanılır. Ancak, Anglikan kilise içinde bu ismini resmi olarak kullanan kilisenin sayısı azdır. İngiltere, Galler, İrlanda, Nijerya bigi ülkelerde kendi ülkenin ismiyle kilise birleştirip kullanır. (İngiltere Kilisesi gibi) İskoçya, Amerika Birleşik Devletleri, Sudan, Filipinler, ve Orta Doğu gibi yerlerde psikoposulk sistemini gösteren Episkopal ismi kullanılır. Hong Kong, Japonya, ve Kore’de ise kendi dillerinde Kutsal Katolik Kilise ismi (sırayla Sheng Kung Hui, Sei Ko Kai, ve SungKongHoe) kullanılır.

Anglikan Kilise’nin çeşitli görüşleri kabul etmesi kilisenin birliğine inandığı içindir. Ayrı görüşte olanlar ayrı kiliseyi kurmak yerine ayrı görüşte olsa da aynı çatıda bulunmayı daha doğru buluyoruz. Bu yüzden diğer kiliselerle ilişki de iyidir. Başta Katolik Kilise olmak üzere Ortodoks Kilise, Kadim Ortodoks Kilise, ve çeşitli Protestan kiliseler ile yakınlaşmak için diyaolog komisyonları kurup diyalog içindedir. Bu komisryonların amacı mümkünse bu kiliselerle birleşmektir. Kısmen de olsa bazı kiliselerle birleşme de sağlandı. Kuzey Avrupa’daki Luteryan Kiliselerle ve Avrupa ve Filipinlerdeki Eski Katolik Kiliseyle (Eski Katolik Kilise 19. yüzyılda Papa’nın yanılmazlığın doktrinleşmesine karşı çıkarak Katolik Kilise’de ayrılan kilisedir.) birbiriyle tam birlik içinde olma antlaşma sağlandı. Hindistan, Pakistan, ve Bangladeş’te ise 20. yüzyılda Anglikan Kilise bazı Protestan kiliselerle birleşip (bu üç ülkede birleşen gruplar içinde Presbiteryan, Luteryan, Metodist, ve Baptist kiliseler var) birleşik kiliseleri oluşturdular.

Değerli katkılarınız için teşekkür ederiz sevgili Anglikanmoderator.

Forumumuzda sizden ve diğer her mezhepten üyelerin düşüncelerini kendi bölümlerinden açıkça ifade etmelerini isteriz.

YHVH çalışmalarınızı bereketlesin.

---

Her şeyi RAB YHVH'e bırak, O'na güven, O gerekeni yapar. (Mezmurlar 37:5)

---

Gösterdiğiniz ilgiden dolayı teşekkür ederim. Bundan sonra Anglikanizm hakkında çeşitli bilgiyi vermeye çalışırım. Ancak, bunun için biraz zaman tanımanızı isterim. Bu arada sizin Anglikanizm hakkında bilginizi aktarırsanız sevinirim. Sorularınız varsa ona da cevaplaya hazırım.

Evet, Evanjelique kardeş, bir ara Oxford Hareketini işlemeyi planlıyorum. Ancak, siz isterseniz, benden önce de yazabilirsiniz.

Gercekten cok faydalı bilgiler emeğinize sağlık,
RAB'İN SEVGİSİYLE....

Rab seni bereketlesin Anglikanmoderator.Teşekkü rler yazıların için.

lord rey21, Lamb of GOD, ikinizi de Rab bereketlesin.

hep merak ettiğim bir konuydu oldukça aydınlandım özellikle ingilterede sık karşılaştığım bu topluluk hakkında artık daha çok bilgi sahibiyim tanrı işlerinizi bereketlesin değerli paylaşımlarınızın devamını bekliyorum kardeşim