Anglikanlık Kilisesi 'nin kiliseye bakışı (Tek Kilise)

Anglikan Kilisesi, çok geniş olarak Hıristiyan inancını kapsayan bir kilisedir. Ancak, bazı konularda belirli tutumu vardır. Bundan en önemlisi de kilise hakkında inançtır. (Benim Anglikan olmamın sebebi de buna bağlıdır.)

Her Hristiyan, İznik İman Açıklamasına göre "tek, kutsal, evrensel, ve elçisel kilise"ye inanmalı. Ancak, bunun ne anlama geldiğinde (özellikle tek kilise konusunda) mezhepler arasında farklı yorum vardır.

Katolik ve Ortodoks Kiliseler (artık Kadim Ortodoks Kilise ile Ortodoks Kilise arasında birlik sağlandığı için Ortodok Kilise derken Kadim Ortodoks Kilise'yi de sayıyorum.) İsa'nın kurduğu kilisenin tek kilise olduğuna ve böyle bugüne kadar devam ettiğine inanıyorlar. Bu tek kilise dışındaki kiliseler tam anlamında kilise değildir. Tabii, iki kilise arasında o tek kilisenin hangisi olduğu hakkında görüş ayrılığı vardır. Katolik Kilisesi, İznik Konsey'inde belirlendiği gibi;en saygın psikoposluğun Roma olduğunu ve bunun için Roma merkezli kilisenin gerçek kilise olduğunu savunur. Ortodoks Kilisesi ise, önemli olan hangi psikoposluğun hangi tarafı tuttuğu değil, geleneksel inanca kimin daha sadık kaldığı olduğunu söyler ve buna göre Ortodoks Kilisesi tek kilisedir. Hem Katolik Kilisesi hem Ortodoks Kilisesi diğer mezheplerle iyi geçinmeye çalışırlarsa da "tek kilise" inancından da vazgeçemediğinden kendi kilisesinin tek kilise olduğunu savunmak zorundadır.

Protestan kiliselerde ise tek kiliseden daha çok "imanlıların birliği" vurgulanır. İmanlıların birliği kilise organizasyonu yoluyla değil, imanlıların sevgileriyle olur. Bunun için dünyada o kadar çok mezhep olması, o kadar büyük sorun değildir. Önemli olan mezheplerin birbirleri arasında iyi geçinmesidir. Bu görüş bugünlerde yaygın olan görüş olmakla birlikte, Protestan Reformunun başlangıcında savunulan görüş değildi. Başlangıçta tek kilise daha çok vurgulandı ve bunun için Protestanlar, Katolik Kilisesi'ni kiliseyi bölmekle suçlarlardı.

Anglikan Kilisesi'nde ise genellikle "dal teorisi" denen görüş kabul edilmektedir. Evet, İsa'nın kurduğu kilise tek kilisedir ve sonuna kadar öyle kalacaktır. Ancak, şimdi mezheplere bölündüğünü görüyoruz. Bu mezhepler ayrı kilise olarak görülmemeli, tek kilisenin dalları olarak görülmeli. Yani, biz tek kiliseyiz, ancak zayıflığımızdan dolayı dallara ayrıldık.

"Zayıflığımızdan dolayı" dedim. Yani, ayrılması güzel birşey değildir. Mümkünse tekrar birleşmeliyiz. Bunun için Anglikan Kilise birliği vurgular. Başka Protestan kiliselerden farklı olarak, dünya çapında olan kilise sistemini kurdu ve kilisenin birliği için piskoposluk sistemini korumaktadır. Tabii, bu Anglikan Kilisesi'ni biz yalnız bir dal olarak görüyoruz. Diğer kiliseyle birleşmeyi amaçlıyoruz. Bundan dolayı diğer mezhepleri de tam kilise (daha doğrusu tek kilisenin dalları) olarak kabul ediyoruz, ve onlarla birleşmeyi hedefliyoruz. Bunu hedeflediğimiz için bir inanç sistemini benimsemek yerine Hristiyanlık kapsamına giren ve tek kiliseye inanan bütün inancı sistemini kucaklamaya çalışıyoruz. (Hristiyanlık kapsamının sınırının ne olduğu konusunda tartışma vardır, bunu da kilise olarak beraber çözmeye çalışıyoruz.)

Anglikan Kilise bütün mezhepleri tek kilisenin dalları olarak kabul ettiği için açık komünyonu uygulamaktadır. Yani, diğer mezhepte olanlar Anglikan Kilisesi'ne gelip ibadet edebilir, Rabb'in sofrasına katılabilir. (tabii, vaftiz olup kendi kilisesinde Rabb'in Sofrasına katılabilen biriyse). Bir Anglikan imanlı da diğer mezhepteki kilisede ibadet edebilir ve o kilise izin verirse Rab'bin Sofrasına katılabilir.