[candan]

Kutsal kitap Tanri'nin Israil halki ile yapmis oldugu bes degisik antlasmadan bahseder. Bunlardan dordu dogasi olarak sartsizdir. Yani Israil halkinin itaatkarsizligina ya da itaatkarligina bakmadan Tanri bu antlasmalarini yerine getirecektir. Diger antlasma ise sartli olandir. Yani Israil halkinin secimine gore ( itaat etme ya da etmeme) Tanri ya bereketliyecek ya da lanetliyecektir. Asagida bu antlasmalara kisaca deginmeme izin veriniz lutfen. Daha sonra da kisaca hristiyanlarin bu antlasmalar konusundaki tartismalarina deginecegim.

Ibrahim Antlasmasi (Abrahamic covenant) : (Yaratilis 12:1-3, 6-7; 13:14-17; 15; 17:1-14; 22:15-18). Bu antlasmada Tanri Ibrahim'e bir suru sey vaad etti.Tanri'nin kendisi Ibrahim'e onu buyuk bir insan yapacagini (Yaratilis 12:2), onun sayesinde buyuk bir soy olusacagini (Yaratilis 13:16), ve bir cok milletlerin babasi olacagini (Yaratilis 17:4-5) vaad etti.Tanri ayrica Israil milleti hakkinda vaadlerde bulundu. Bu antlasmanin cografyasal sinirlari Yaratilis kitabinda birden fazla yer aldi (12:7; 13:14-15; 15:18-21). Bu antlasmanin bir diger gercegi de Ibrahimin soyundan gelen her ailenin bereket (Yaratilis 12:3; 22:18).

Filistin Antlasmasi (Palestinian Covenant) : (Yasanin Tekrari 30:1-10). Bu antlasma Ibrahim Antlasmasinda belirtilen cografi kismi kapsamaktadir. burda Tanri itaatsizlikleri yuzunden ulusu dunyaya dagitacagini belirtti (Yasanin Tekrari 30:3-4), ve Tanri daha sonra bu ulusu bir araya getirecegini ( ayet 5) soyledi. Ulus bir araya geldiginde Tanri'ya tamamen itaat edeceklerdi (ayet 8), ve Tanri onlari basarili kilacakti (ayet 9).

Davud Antlasmasi ( Davidic Covenant) : (2 Samuel 7:8-16). Bu antlasma Ibrahim Antlasmaninda detayli oalrak anlatilan tohum konusuna deginmistir. Davud'a burda verilen vaadler cok detayli ve ozeldir. Tanri Davud'un fiziksel soyundan gelenleri zonsuza dek bereketliyecegini ve onlari hukumdarligindan tamamiyle asla mahrum birakmiyacagini vaad etmistir (ayet 16). Dahasi bu hukumdarlik otoriteyi saglayan bir kisiye sahip olacaktir (ayet 16). Elbetteki Davuda ait taht her zaman bunu uygulamamistir.Ancak gun gelecek Davud soyundan gelen bir kisi bu tahta oturacak ve Kral olarak hukum surecektir. Bu gelecek olan Kral Luka 1:32-33'da bahsedildigi gibi Isa Mesih dir.

Yeni Antlasma (Yeremya 31:31-34). The Yeni Antlasma, Ibrahim Antlasmasinda bahsedilen bereketlerin sahibi Israil milleti ile yapilan antlasmadir. Bu antlasmada Tanri gunahlarin affedilmesinden ve Rabin evrensel olarak taninmasindan bahsedilmektedir (ayet 34). Israil Halki Tanri'lari ile ozel bir iliski icine gireceklerdir (ayet 33).

Musa Antlasmasi (Mosaic Covenant) : (Yasanin Tekrari 11; ). Musanin Antlasmasi sartli bir antlasmadir; Tanri Israil halkinda itaat edenlere bereket etmiyenlere de lanet getirecektir. Musa Antlasmasinin bir kismi Cikis 20 de bulunan On Emiri kapsamaktadir, ancak geri kalan Yasa icinde 300 u olumlu 300 u olumsuz olan toplam 600 kadar emri de kapsamaktadir. Eski Ahit'in tarih kitaplari (Yesu-Ester) Israil'in itaat ettiginde nasil basarili oldugunu ve itaat etmediginde ne kadar kotu hale geldigini detaylari ile anlatmaktadir. Yasanin Tekrari 11:26-28 ozellikle bu bereket/lanet motifini detayli olarak ele almistir.

Kutsal Kitaba ait antlasmalar konusunda Hristiyanlarin hemfikir olmadigi bazi konular bulunmaktadir. Birincisi, bazi Hristiyanlar tum antlasmalarin sartli dogada oldugunu dusunmektedir. Eger antlasmalar sartli olsaydi Israil halki bunlari yerine getirmede fena halde sinifta kalmistir. Bazilari ise sartsiz antlasmalarin henuz tamamiyle yerine gelmedigine ve Israil halkinin itaatkarsizligina ragmen ilerde ki bir zamanda gerceklesecegine inanirlar. Ikincisi, Isa Mesih kilisesinin antlasmalarla olan iliskisi ne olabilir? Bazilari kilisenin antlasmalari yerine getirdigine ve Tanri'nin Israil ile bir daha asla ilgilenmiyecegine inanirlar. Baskalari kilisenin baslangicta ve kismen antlasmalari yerine getirdigine inanirlar. Bir cok vaad hala gelecekle ilgili olsa bile hala odagi Israil Halkidir ve bir cok insan kilisenin antlasmalari ayni sekilde paylastigina inanirlar. Digerleri ise Antlasmalarin sadece ve sadece Israil haliki ile yapilmis oldugunu iddia ederler. Ve kilise bu antlasmalara dahil degildir.

Derleyen
candan