Dosetizm ( Docetizm ) konusu
1486 kez okundu,
3 kez cevaplandı. En son mesaj
Theophilos tarafından gönderildi.
Dosetizm ( Docetizm ) konusuna cevap yazmak için buraya tıklayınız
Üyeyseniz öncelikle üye girişi yapınız, üye değilseniz
buraya tıklayarak hemen üye olunuz.
17-11-09, 15:53
Theophilos
DOCETIZM (DOCETAE)
Göz yanılması (Illusionism) olarak da bilinen bu sapkın öğreti, Mesih'in gerçek bir insan gibi göründüğünü, ancak esasında gerçek bir insan olmadığını öğretmiştir. Docetizm terimi "gibi görünmek" ve "benzemek" anlamlarını taşıyan Grekçe "dokeo" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sapkın tarikata bağlı olanlara göre, Tanrı'nın ebedi Oğlu gerçekte insan olup fiziksel bir beden almamıştır; sadece insan olmuş gibi görünmüştür. Bu sebeple Yeshua'nın vücudunun gerçekliği ve çarmıha gerilmesi bir göz yanılması olarak yorumlanmış ve inkar edilmiştir.
Docetizm, Yeni Antlaşma döneminde bile var olmuş ve sonraları bir müddet etkinliğini sürdürmüş bir sapkınlıktır. Yeni Antlaşma metnini yazanlar bile bu sapkın öğretiyi eleştirmişlerdir.
Docetist öğretiye sahip kişilerden bazıları, Mesih'in insan doğasını tümden reddederken, bazıları ise sadece fiziksel vücudunun veya doğumunun ya da ölümünün gerçekliğini inkar etmekle yetinmişlerdir. "Docetae" sözcüğü ilk olarak, Antakya piskoposu Serapion'un (190-203), apokrif Petrus İncili'nin cemaatte okunması yüzünden sorunların yaşandığı Rhossos'daki kiliseye yazdığı mektupta geçer. Serapion başlangıçta bu tür bir uygulamaya karşı çıkmamış; ancak daha sonra Petrus İncili'nin kopyasını, ona sahip çıkan "Docetae" isimli bir tarikatten aldığını söyleyerek söz konusu kitabın okunmasını yasaklamıştır. Serapion, "Docetae" isimli bu grup ile Marcionizm sapkınlığı arasında bağlantı keşfetmiş ve Petrus İncili denen metinde "Kurtarıcımızın gerçek sözlerine eklemeler yapıldığını" bildirmiştir. Bu apokrif İncil'in bir parçası 1886 yılında keşfedilmiştir ve metindeki üç kısmın "göz yanılması" da denen bu sapkınlığı desteklediği görülmektedir.
Docetizm sapkınlığı, daha eski bir tarihe dayanmaktadır ve Yeni Antlaşma yazılarında bile bu öğreti ile mücadele edilmiştir. Clement, Julius Cassianus isimli birinden söz eder ve onun "göz yanılması" (illusionism) tarikatının kurucusu olduğunu söyler. Cassianus, Jerome ve Theodoret tarafından da bilinmektedir ve onun Valentian'ın öğrencisi olduğu söylenmiştir. Bunlar dışında Cassianus hakkında hiçbir bilgi yoktur. Mesih'in insan tabiatının gerçek olmadığı yolundaki öğreti, eski Gnostik tarikatlar tarafından da benimsendiği için, sapkınlığın ilk Cassianus ile başladığı söylenemez. Clement ise, Docetae görüşünü diğer Gnostik gruplardan ayrıştırmıştır; çünkü büyük ihtimal ile yanlış öğretileri bu göz yanılmasından ibaret olan küçük grupların varlığından haberdar olmuştur. Buna karşı, bilinen haliyle Docetizm, hep Gnostik öğretilerle ve sonraları Manikeizm ile birlikte anılmıştır.
Docetizm, tam anlamıyla bir
Hristiyan sapkınlığı olarak nitelendirilemez; zira inananların bir dogmayı yanlış anlaması üzerine Kilise içinde ortaya çıkan yanlış bir öğreti değildir ve Kilise dışından gelmiştir. Gnostikler, madde ve ruh arasındaki karşıtlık ilkesinden hareketle gerçek kurtuluşun maddenin egemenliğinden kurtulmak ve saf bir ruh olarak en yüce Ruh'a dönmek olduğunu savundukları için "Söz vücut buldu" ayetinin harfiyen yorumlanmasını kabullenememişlerdir.
Hristiyanlık'tan inanç alıntılarken ve "İyi Tanrı'nın Oğlu olan Kurtarıcı" doktrinini benimserken, Tanrı'nın insan vücuduna büründüğü yolundaki doktrini değiştirmek zorunda kalmışlardır. "Vücut bulma" dogmasından utanç duymaları, Docetae sapkınlığının tutarsızlık göstermesine ve çeşitlenmesine yol açmıştır. Bazı gruplar, Yeshua'nın gerçek bir insan bedeninde yaşayan göksel bir varlık (Aeon) olduğunu savunmuşlar; bazıları ise insan tabiatının ve bedeninin gerçekliğini tümden inkar etmişlerdir. Bazı gruplar Mesih'in gerçek bir insan bedeni yerine "psişik" bir bedeninin var olduğunu öğretmişler, diğerleri ise bedenin gerçekliğini kabul etmelerine karşın, Yeshua'nın bir kadından doğmuş olmasının veya acı çekip çarmıhta ölmüş olmasının gerçekliğini inkar etmişlerdir. "Mesih acı çekmiş gibi görünmüş ve aslında acı çekmemiştir; çünkü ya bir mucize ile başkasının kendi yerine çarmıha gerilip acı çekmesini sağlamıştır veya Calvary'de yaşananlar tamamen görsel bir aldatmacadır". Mesih'in "yalnızca görüntüde acı çektiği" iddiasını ilk kez dile getiren ve "tüm acıları Mesih yerine kendisinin çektiğini" iddia etme cüretinde bulunan ilk kişi Simon Magus'dur. Simon'a göre, "Yeshua insan olmadığı halde insanlar arasında insan gibi görünmüş" ve "hiç acı çekmediği halde O'nun Yahudiye'de acı çektiğine" inanılmıştır. Bundan kısa bir süre sonra Suriye kökenli olup Antakya'da oturan Gnostik Saturninus (ya da Saturnilus) (yaklaşık 125), Mesih'in tüm göksel varlıkların (Aeon) başı olduğunu söylemiş ve O'nun doğmadığını, bir bedeninin olmadığını, şekilsiz olduğunu ve insan gibi göründüğünü (hayalet gibi) iddia etmiştir (Ireneus'un Sapkınlıklara Karşı adlı kitabında 24:2'de geçer).
devam edecek...
Dosetizm ( Docetizm )
FORUMA ÜYE OLUN! /
HRİSTİYAN OLMAK İSTİYORUM /
Dosetizm ( Docetizm )
17-11-09, 17:12
Theophilos
137 senesinde Roma'ya gelen ve Marcion'a öğretmenlik eden Cerdo isimli Suriyeli bir başka Gnostik "En Yüce Tanrı'nın Oğlu Mesih, bir bakireden doğmadan insanlar arasında göründü; evet insan olarak yeryüzünde doğmadı" demiştir. Bu tür bir inkar aslında Marcion gibileri için doğaldır; çünkü onlara göre "madde, iyi Tanrı'nın değil de yaratıcı Demiurge'nin ürünü olduğundan, Mesih'in insan bedenine sahip olması mümkün olamazdı". Heretik öğretmen Marcion'a göre, Meryem'in rahminden geçmeyen Mesih, görüntüde bir insan bedeni almış ve Tiberius'un yönetiminin 15. yılında göklerden Kefernahum'a inmişti. Marcion'un sapkınlığına karşı mücadele veren Tertullian şöyle yazmıştır: "Marcion tarafından benimsenen 'Mesih'in görüntüde insan bedenine sahip olduğu' yolundaki hileli öğretinin amacı, Mesih'in bedeninin gerçekliğinin kabul edilmesi durumunda O'nun da Demiurge'nin bir ürünü olarak görülmesinin zorunluluğudur".
Doğu'da Barsedanes'in kendisi olmasa da okulu ve Marinus, Mesih'in göksel bedeni ve doğumunun gerçekliği konusunda Gnostiklere ve Docetae yanlılarına benzer görüşlere sahip oldular. Docetae sapkınları, Mesih'in doğumunun gerçekliğine karşı çıktıkları için, daha baştan özellikle Mesih'in acı çekip çarmıha gerilmesine karşı çıktılar. İşte Basilides ve diğerlerinin "Mesih ile başka bir kişiyi yer değiştirmeye" yönelik acemi çabalarının kaynağı! İskenderiye'li bir ilahiyatçı olan Basilides'e göre, Mesih insanlara gerçek bir insanmış ve mucizeler gerçekleştirmiş gibi göründü. Buna rağmen, acı çeken Mesih değil de, çarmıhı taşıma görevini yüklenen ve bu nedenle yanlışlıkla Mesih yerine çarmıha gerilen Kirineli Simon'du. "Mesih, Simon'un suretine büründü ve Simon da Mesih'in suretine dönüştürüldü. Böylece Mesih kenarda durup olanlara güldü. Simon çarmıha gerildi, Mesih ise Babası'na döndü" (Ireneus, Sapkınlıklara Karşı, 24:1)
"Ezeli Söz'ün vücut bulma" doktrininin anlamını ve amacını yok etmeye çalışan bu sapkınlık, havariler tarafından bile hedef alınmıştır. Aziz Pavlus'un "Tanrılığın tüm doluluğu bedence Mesih'de bulunuyor" ifadesi (Koloseliler 2:9) büyük ihtimalle Doketist hatalara ve sapkınlıklara gönderme yapmaktadır. Şüphesiz, Aziz Yuhanna da çeşitli kereler bu sapkınlığa atıfta bulunmaktadır (Yuhanna İncili 1:1-3, 4:1-3; Yuhanna'nın 2. Mektubu 7. ayet). Havarilerden bir kuşak sonrasında Docetae özellikle Polikarpos ve Antakya'lı Ignatius tarafından eleştirilmiştir. Yazdığı mektuplarda Doketist kişilere ağır eleştiride bulunan Ignatius, bu tarikatın üyelerinden "insan suretindeki canavarlar" olarak söz etmiş;
Hristiyanlıların bu kişileri cemaatlerine almamalarını ve onlarla görüşmekten kaçınmalarını istemiştir. Ignatius şöyle yazmıştır: "Eğer bazı Tanrı tanımaz kişiler 'Mesih sadece görüntüde acı çekti' derlerse, bu kişilerin sadece dış görünüşü vardır ve aslında hiçbir şey değildirler. Ben niye zincirlerle bağlıyım? Neden vahşi hayvanlarla mücadele etmek için dua etmeliyim? Onların dedikleri doğruysa, bir hiç uğruna öleceğim ve Rabbe karşı yalan söylemiş olacağım". Aziz Polikarpos da Filipililere yazdığı mektupta aynı amaçla Yuhanna'nın 1. Mektubu 4:2-4'ü alıntılamıştır.
Erken dönem Doketizm öğretisinin, Gnostisizm sapkınlığının ölümüyle birlikte tarihe karışması beklenirken, bir başka sapkınlık olan Manikeizm, bu ilk sapkınlığın ömrünü uzatmış ve onun asalak bir öğreti şeklinde yaşamasını sağlamıştır. Doketizmin etkisi Batı'da İspanya'ya kadar uzanmış ve 4. ve 5. yüzyılda bu coğrafyada ortaya çıkan Priscillianist hareketinde canlanmıştır. Ermenistan'daki Paulician sapkınları ve Konstantinopolis'deki Selician sapkınları Doketist hataları benimsemişlerdir. 10. yüzyılda varlık gösteren Paulician grubu, Mesih'in doğumunun gerçekliğini reddetmiş ve çarmıhta acı çeksin diye Tanrı'nın bir meleği görevlendirdiğini söylemiştir. Bu sebeple çarmıha değil sadece Mesih'in sözü olan İncil'e saygı göstermişlerdir. Slavlar arasında Bogomilcilik hareketi, Mesih'in, Meryem'in vücuduna sağ kulağı aracılığıyla girdiği ve ondan görüntüde bir beden aldığı yolundaki fantezi öğretileri canlandırmıştır. Batı'da 1022 senesinde Orleans'da toplanan bir konsil Mesih'in yaşamının ve ölümünün gerçek olduğunu kabul etmeyen on üç Catharist tarikatı mahkum etmiştir.
Kaynak: New Advent Encyclopedia ve Orthodox wiki.
Dosetizm ( Docetizm )
FORUMA ÜYE OLUN! /
HRİSTİYAN OLMAK İSTİYORUM /
Dosetizm ( Docetizm )
17-11-09, 17:33
V E R A
Sevgili Kardeşim
Yine cok güzel bir paylaşım . Ellerine ve beynine sağlık. Herşeyden önce de Rab'be hizmet eden yüreğine sağlık. Yüceler yücesi Tanrımız YHVH'de seni artan ölcüde ve takdirine göre bereketlendirsin.
Yazıyı okudukdan sonra Kuran yazarlarınında bu sapkın öğretinin bir kısmından yararlandığını düşünmeden edemedim
sevgiler
Dosetizm ( Docetizm )
FORUMA ÜYE OLUN! /
HRİSTİYAN OLMAK İSTİYORUM /
Dosetizm ( Docetizm )
17-11-09, 17:39
Theophilos
|
|
V E R A
|
Sevgili Kardeşim
Yine cok güzel bir paylaşım . Ellerine ve beynine sağlık. Herşeyden önce de Rab'be hizmet eden yüreğine sağlık. Yüceler yücesi Tanrımız YHVH'de seni artan ölcüde ve takdirine göre bereketlendirsin.
|
Teşekkürler sevgili Vera. Düşüncene ve iyi niyetliliğine sağlık!
|
|
V E R A
|
Yazıyı okudukdan sonra Kuran yazarlarınında bu sapkın öğretinin bir kısmından yararlandığını düşünmeden edemedim
sevgiler
|
Evet, Mesih'in çarmıha gerilmiş gibi göründüğünü, aslında acı çekmeden göğe döndüğünü söyleyen Kur'an ayeti büyük ihtimalle Manikeizm denen sapkınlıktan etkilenmiştir. Bununla ilgili çok güzel bir makale ("Gnostisizm'in İslam'da dirilişi ve Arabistanlı Marcion" isminde) okumuştum. Vaktim olunca çevireceğim. :)
Dosetizm ( Docetizm )
FORUMA ÜYE OLUN! /
HRİSTİYAN OLMAK İSTİYORUM /
Dosetizm ( Docetizm )
Dosetizm ( Docetizm ) konusuna cevap yazmak için buraya tıklayınız Üyeyseniz öncelikle üye girişi yapınız, üye değilseniz
buraya tıklayarak hemen üye olunuz.
| HRİSTİYAN FORUM
> Hristiyanlık İnancında Temel Kavramlar
> Dosetizm
: Dosetizm ( Docetizm ) konusu 1486 kez okundu, 3 kez cevaplandı. En son mesaj Theophilos tarafından gönderildi. Dosetizm ( Docetizm ) DOCETIZM (DOCETAE) Göz yanılması (Illusionism) olarak da bilinen bu sapkın öğreti, Mesih'in gerçek bir insan gibi göründüğünü, ancak esasında gerçek bir insan olmadığını öğretmiştir. Docetizm terimi "gibi görünmek" ve "benzemek" anlamlarını taşıyan Grekçe "dokeo" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sapkın tarikata bağlı olanlara göre, Tanrı'nın ebedi Oğlu gerçekte insan olup fiziksel bir beden almamıştır; sadece insan olmuş gibi görünmüştür. Bu sebeple Yeshua'nın vücudunun gerçekliği ve çarmıha gerilmesi bir göz yanılması olarak yorumlanmış ve inkar edilmiştir. Docetizm, Yeni Antlaşma döneminde bile var olmuş ve sonraları bir müddet etkinliğini sürdürmüş bir sapkınlıktır. Yeni Antlaşma metnini yazanlar bile bu sapkın öğretiyi eleştirmişlerdir. Docetist öğretiye sahip kişilerden bazıları,... Dosetizm ( Docetizm )
