DUA OKULU–KUTSAL KİTAP

teoforos

DUA OKULU–KUTSAL KİTAP–III.

III. Sadece Benim Duam mı?
Bazen Hristiyanların “biz hazır dualar kullanmayız” dediklerini duyarsınız. Bu durumda onlara şunu sormak lazım: ilahi kitabınız yok mu?

İlahiler dua değil mi?[1]

Bu durumda, sizin yazmadığınız bir ilahi kitabındaki dualar sizin kullanmayı istemediğiniz “hazır dualar” ile aynı durumda olan şeyler değil mi?

İlahi söylemek, duygusal bir tatmin için ve hoşça vakit geçirmek için yapılan bir eylem gibi algılandığı zaman kişiler farkında olmaksızın “ilahi söylemek başka; dua etmek başka bir şey” şeklinde düşünmeye başlarlar.

İlahiler başkalarının yazdıkları hazır dualar olarak dua ve tapınmada Tanrı halkına bir bereket oluyor da başkalarının yazdığı/okuduğu hazır dualar neden size bir bereket olmasın; olamasın?

Onlara göre “ben; kendim olarak, kendi sözlerimle” dua etmedikçe bu bir “gerçek dua” olmaz. Duayı bu kadar sığ bir şekilde yorumlayan kişiye şunu sormak lazım: “bu durumda sadece kendin yaptığın dualara mı ‘amin’ diyor; topluluk içinde senin ifade biçiminden ve sözlerinden ayrı bir şekilde söylenen dualara ‘amin’ demiyor musun; başkalarının yaptığı dua bu durumda senin için ‘hazır dua’ olmuyor mu?”

Aslında dua kitapları ya da hazır dualar hakkındaki önyargı gerçekte kişilerin “dua etmek” konusundaki ufkunun yeterince açık olmamasından kaynaklanır. Bizim yazmadığımız bir metni okuduğumuzda onu “dua” yapan şey okunan metnin işaret ettiği konuya yürekten söylenen “amin” sözüdür. Bir konuyu sadece kendi ifadelerimizle dile getirdiğimiz için “duayı biz etmiş” olmuyoruz: “Baba, Oğul ve Kutsal Ruh adıyla. Amin” dediğimiz için okuduğumuz ya da söylediğimiz şey “dua” niteliği kazanıyor.

Matta 18:19 Yine size şunu söyleyeyim, yeryüzünde aranızdan iki kişi, dileyecekleri herhangi bir şey için anlaşırlarsa, göklerdeki Babam dileklerini yerine getirir.
20 Nerede iki ya da üç kişi benim adımla toplanırsa, ben de orada, aralarındayım."
Buradaki ayetlerde duanın cevabının ya da onayının nasıl olduğuna dikkat ediniz. İki ya da üç kişinin toplanmış olması duayı onaylamaya yeterli değildir; ancak bu iki ya da üç kişinin “Mesih adıyla, dileyecekleri şey için anlaşmış; hemfikir” olmaları ayetin ana mesajıdır. Böylece “hazır dualar” orada yazılmış olan kelimelerin sıralanışına bağlı olarak değil; orada yazılan mesajla aynı düşündüğümüz için; orada yazılanları gerekli görmemiz ve olmasını istediğimiz bir şey olarak kabul ettiğimiz; ve “Baba, Oğul, Kutsal Ruh adıyla. Amin” dediğimiz için geçerli bir duadır.

Mesih adının üstünlüğü (İşaya 9:6-7) henüz O gelmeden önce müjdelenmiştir. Böylece “Müjde’nin bütün dünyaya Mesih adıyla duyurulması” yanında (Luka 24:46-47), duaların da Mesih adıyla (Matta 18:20) sunulması Müjdesel bir esastır.[2] çünkü Müjde Mesih ile ilgilidir; Mesih’te açıklanan bir şeydir.

Bu yüzden İSA MESİH yeryüzünde her toplandığımızda her birimizin tek tek, kişisel olarak kendi cümlelerimizle ifadelerde bulunmasından daha da anlamlı olan şeyin ortak dileklerde uyuşmak olduğunu öğretmiştir. Yani bir başkasının okuduğu ya da söylediği dileğin ana konusunda “evet, amin; İsa Mesih adıyla, amin” demek önemlidir.

Dua kitapları, bizlere kendi ifadelerimizle dua etmeyi yasaklayan veya böyle bir gücü olan kitaplar değildir; kişileri böyle düşündüren şey bu konudaki bilgisizliktir. O yüzden dua kitaplarına ve dua programlarına Hristiyan özgürlüğü içinde yaklaşmalıyız.

Biliyoruz ki, insanlar bizi ya MESİH’in ADINDAN DOLAYI kabul edecekler ya da MESİH’in ADINDAN DOLAYI reddedeceklerdir. Benzer şekilde, bizim “aynı konuda” değişik cümleler sarf ederek dua etmemizden öte esas niyeti “MESİH ADIYLA” sunmamız önemlidir.

Dua kitabı bizlere gündelik sürekli ve düzenli duayı Kelâmi prensipler içinde öğrettiği gibi bazı ayetleri ezberlememize de yardımcı olur. Ayet ezberlemek ise “Tanrı’yı bütün yüreğimizle, bütün canımızla, bütün gücümüzle sevmek, O’nun buyruklarını aklımızda tutmak ve onları çocuklarımıza öğretmek, evde otururken, yolda yürürken, yatarken, kalkarken onlardan söz etmek” yönündeki emrin (Tesniye 6:5-7) uygulamasını pratik olarak daha kolay ve mümkün kılar. Diğer yandan ayetleri ezberlemek Ruh’un kılıcını kuşanmak olup; bizi diama donanımlı kılar. Ayeti doğru yerde doğru bir amaçla kullanmamızda yardımcı olur. Ayetleri ezberlemek yanımızda Kutsal Kitap olmadığı bir zamanda dualara başlamak ve Tanrı’yı derin düşünmek için bize pratik bir zemin hazırlar.

Ancak şuna dikkat emek gerekir: sessiz zaman (devotion, meditation) için hazırlanmış kitaplar dua kitabının yerini alamazlar. Bu kitaplar daha çok, kişilerin bazı ayetler okuyarak bunlar üzerinde düşünmeleri, ayetin mesajını doğru anlamaları [bazen de not alarak, yardımcı kitaplara bakarak], bir ayetin kişinin kendi yaşamı için ne anlama geldiğini daha iyi fark etmeleri, bir ayeti başkalarına nasıl daha iyi öğretebileceklerini anlamaları, Kelâm’dan araştırıp, düşünüp, öğrenerek Tanrı ile paydaşlıklarını geliştirmeleri içindir. Şüphesiz ki, bunlar yararlı bir metottur. Bu tür kitaplar bile her gün belirli zamanı ve belirli bir yeri kitap boyunca kullanmayı tavsiye ederler.

Zaten Kutsal Kitap’ta belirlenmiş dua vakitleri varken kendimize yeni vakitler aramak biraz günün vakitlerini daraltmak ya da Kutsal Kitap vakitlerine bakmayıp kendi vakitlerimizi kiliseye yerleştirmeye çalışmak olmaz mı?

Eğer kişiler dua kitaplarını bilinçli bir şekilde kullanırlarsa sessiz zaman kitaplarından öğreneceği şeyleri aynı şekilde dua kitaplarından da öğrenebilirler. Çünkü dua kitapları, bir ayeti derin düşünmeyi, bir ayeti etüt etmeyi zaten yasaklamıyor ki.

Öyleyse sessiz zaman ile kişisel günlük, düzenli Kelâm okuma ve dua zamanı arasındaki farkı iyi anlamak ve bunları birbirine karıştırmamak gerekir.

(Kutsal Yazılar’a dayalı olarak bazen reformcular da her durum için bir dua yazdılar. Ancak yazılmış hazır dualara sıkı sıkıya bağlı kalınırsa, kelime kelime “aynen okunması gereken bir metin” gibi düşünülürse, hazır dualar zaman içinde ezbere okunan ama yürekte düşünülüp tartılmayan sözler haline gelebilir.

Diğer taraftan da hiç bir metne bakmadan hazırlıksız olarak dua etmenin de kendi içinde sakıncaları vardır. En azından yanlış şeyler söyleme riski vardır. Fakat Kutsal Yazılar’a bakaraktan yürek yakarışlarımızı orada yazılana katarsak, dua olarak bu güzel bir uygulama olacaktır.

Böylece bizler dua için önceden bir hazırlık yaptığımızda “çok uzun” bir dua yapmamıza gerek kalmadan; her türlü konu değil de esas amaç için olan konunun olduğu bir dua olacaktır. Kutsal Kitap’a odaklanarak dua ettiğimizde, dualar aracılığı ile başkalarına vaaz etme hatasına düşmeyeceğiz yani Kelâm’ı ve duayı “bir başkasını yargılamak için kullanma” hatasına düşmeyeceğiz.

Kilisede birlikte uyum içinde toplu halde okunan her türlü dualar evlerimizde yaptığımız kişisel dualarımızı besler. Çünkü klasik duaları kullanmak öncelikle temel insan ihtiyaçlarının tarih boyunca her devirde aynı olduğunu vurgular ki, bu da inancımızın evrenselliğini ayrıca ön plana çıkarır.

Diğer yandan da küçük yaştaki çocuklar ve kiliseye ilk defa gelen misafirler Kelâm teolojisi konusunda tanık oldukları dualar, ilahiler yoluyla doğal bir şekilde bilgilenmiş olurlar. Klasik duaları toplu tapınmalarda kullanan kiliseler yüzyıllar boyunca bu gerçeğe tekrar ve tekrar tanıklık etmişlerdir.

Kilisede klasik duaları kullanırken cemaate düşünme ve sessiz zaman için fırsat verilmezse zaman içinde baştan savma okumalara dönüşme riski vardır. Önderler bu konuda dikkatli olmalıdırlar.

[1] Ya da ilahiler dua değilse nedir?

[2] Yuhanna 14:13; 15:16; 16:23, 26

DUA OKULU–KUTSAL KİTAP–III.