Nasıl Dua Edebiliriz? - Sayfa 2

İsa’yı Dua Ederken İzleyelim

Belki de İsa’yı dua ederken inceleyerek duanın özü üzerine birşeyler anlayabiliriz:

· Dua etmek, istemektir.
İsa bunu Zeytinlik Dağında (Getsemani) yapar, yalvarır ve rica eder : "Baba, mümkünse bu kase benden uzaklaştırılsın. Yine de benim değil, senin istediğin olsun".
İsa, çarmıhta da yalvarmaktadır: "Baba, onları affet, çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar." (Luka 23,34) İsa’nın çarmıhta söylediği 22. Mezmur da isteklerle bezenmiş bir duadır: "Allahım, Allahım beni niçin terkettin?" (Markos 15,34).
İsa’nın bilinen en uzun duası Son Akşam Yemeği’nde söylediği isteklerden oluşan birlik duasıdır.
Sonuç olarak İsa’nın davranışlarından şunu çıkarabiliriz ki dua etmek bir babaya seslenir gibi Tanrı’ya seslenerek ihtiyacımız olanı istemektir.

· Dua etmek, teşekkür etmektir.
Havariler İncil’i yayma görevlerinden döndüklerinde İsa şöyle dua eder: "Baba, göğün ve yerin Rabbi! Bu gerçekleri bilge ve akıllı kişilerden gizleyip küçük çocuklara açtığın için sana şükrederim. Evet Baba, bunun böyle olması senin isteğindi" (Matta 11, 25-26). İsa şükrederek dua etmektedir.
Ekmeğin çoğalmasında İsa’nın "Gözlerini göğe dikerek şükran duasını yaptı" (Matta 14,19) sözüyle İncil yazarının anlatmak istediği İsa’nın her yemekten önce ekmek şükran duasını okuduğudur.
Şükran duası Yahudiler arasında çok yaygındı. Anneler çocuklarına "zeytin büyüklüğünde" bir lokmayı dahi asla Tanrı’ya teşekkür etmeden yutmamalarını söylüyordu. Saf Yahudi merhametiyle yetiştirilmiş olan İsa da, her dinine bağlı Yahudi tarafından uyulan bu kurallara saygı göstermekteydi.

Kutsal Yazıları İnceleyelim: Dualar

Kutsal Kitap, dualardan ve dua eden insanlardan oluşur. Onların söz ve davranışlarını inceleyerek de duanın ne demek olduğunu anlayabiliriz.
Kutsal Kitap’ta tamamen bir dua kitabı olan Mezmurlar vardır. 150 duadan oluşur. İsrail’de kullanılan resmi dua kitabıdır. Mezmur kitabı, dua üzerine birçok konuda bizi aydınlatabilir.
Kutsal Kitap’taki bu 150 duayı dört gruba ayırabiliriz: şükran ve övgü duaları, istek ve merhamet duaları.
Böylece duanın sadece istemek ve teşekkür etmek olmadığını ama aynı zamanda hayran olmak ve af dilemek olduğunu da öğreniyoruz.
Kutsal Yazıları İnceleyelim : Kişiler

Kutsal Yazılarda adı geçen kişileri dua ederken incelemek ilginçtir: onların dudaklarından dökülen kelimeler de bizi duanın ne olduğu konusunda aydınlatır. Musa şöyle dua eder : "Tanrım öfkenden ve halkını cezalandırma amacından vazgeç. Kulların İbrahim, İshak ve İsrail’i hatırla, onlara söz vermiştin : ‘Sizden sonra gelecekleri göklerdeki yıldızlar gibi kılacağım ve tüm bu ülkeyi senin çocuklarına vereceğim’" (Çıkış 32,12-13).
Davut, Tanrı’ya hayranlığını şöyle dile getiriyordu : "Sen gerçekten büyüksün Tanrım! Kimse senin gibi olamaz, ve senden başka Tanrı yoktur"( 2Samuel 7,22).
Süleyman, Tanrı’ya şöyle seslenmektedir : "Ey Allahım Rab, kulunu babam Davud’un yerine kral ettin ve ben ancak küçük bir çocuğum; çıkmayı ve girmeyi bilmem. Şimdi kavmine hükmetmek için kuluna anlayışlı yürek ver ki, iyi ile kötünün arasını ayırt edeyim" (I.Krallar 3,7).
Yudit Tanrı’ya yakarır : "Sen yoksulların tanrısısın, koruyucu ve umutsuzların kurtarıcısısın. Evet, babamın ve İsrail’in Tanrısı, yerlerin ve göklerin Efendisi, tüm canlıların Kralı, duama kulak ver…Tüm halkıma güçlerin Efendisi ve Tanrısı olduğunu ve senin dışında, İsrail Soyu’nu koruyabilecek güç olmadığını ispatla" (Yudit 9,11-14).
İşaya ise şöyle demektedir : "Ya Rab, sen Babamızsın; biz balçığız ve sen çömlekçimizsin ve hepimiz senin elinin işiyiz. Ya Rab, çok öfkelenme... Bak, hepimiz senin kavminiz" (İşaya 64,8).
Kutsal Kitap’ta, Samuel’in annesi Anna’nın duası gibi birçok sessiz dualar da vardır.

3. DUANIN AŞAMALARI
Dua yükselen basamaklardan oluşan bir yoldur. Okula giden bir çocuk önce kalem tutmayı, sonra şekiller çizmeyi ve çok daha sonra yazmayı öğrenir, büyüdüğünde de steno ve bilgisayara geçer. Yazı belirgin aşamalardan geçerek öğrenilir ama kişi bunun farkına bile varmaz.
Dua yolu da böyledir. Eğer metod ve uygulama varsa uyumlu ve aşamalı bir ilerleme ve gelişme de vardır. Metod ve uygulama yoksa gelişme ve ilerleme de olmaz.
Dua kendi haline bırakılmamalıdır, bu bilinçsizliktir. Eğer iyi bir sebze bahçesine sahip olmak istiyorsanız çapalamanız gerekir. Kendi haline bırakılmış bir bahçe size fazladan ancak birkaç salata verecektir.
Deneyimler sonucu duanın beş ayrı aşamadan geçtiği saptanmıştır:
1) Boş Sözler Aşaması
Bu deforme ve dua olmayan bir duadır. Dua olarak nitelendirilmeyi bile haketmemektedir. Ama çok yaygın olarak karşımıza çıktığı için bahsetmek zorundayız.
İsa bu tür duaları cezalandırmış ve duadan saymamıştır: "Dua ederken paganlar gibi boş sözler kullanmayın" (Matta 6,7). Kötü okunan tespih duaları, aceleye getirilen ayinler, gelişigüzel yapılan adaklar, komünyonlar ve rutin bir hale gelen günah çıkarmalar çok yaygın alışkanlıklardır. Bu bir dejenerasyondur. Bir küfür, kabul edilemez bir düşüncedir. Ne yazık ki birçok insan bu tip dualara bağlı kalarak hayatlarını geçirmektedir.
Bu durumdan kurtulunabilir mi? Tabii ki! Ama bu kanser hastalığını tedavi etmeye benzer. Çünkü laf kalabalığı duanın kanseridir. Cesaretli olmamız gerekir. Bundan kurtulmayı istemek en önemli faktördür.

2) Monolog Aşaması
Bu durum dua sırasında yavaş yavaş Tanrı ile konuşmakta olunduğunun farkına varıldığı için dikkatli olunduğu ama yine de Tanrı’nın henüz çok uzaklarda olduğu, kişileşemediği, cansız olduğu, duyulmadığı duadır. Bu yüzden bir monologdur.
Monolog kendi kendine konuşmaktır. Bir iletişim değildir. Kendi kendine konuşan kişi başkalarıyla iletişim kuramaz, çünkü büyük ihtimalle kendisiyle bile iletişim kuramamaktadır.
Bu dua tarzı da çok yaygındır. Aynı zamanda tehlikelidir de, çünkü kişi dua ettiğini zanneder. Belki de dua etmese çok daha iyi olurdu, böylece en azından bir süre sonra bir çıkış yolu aramaya başlayabilirdi.

3) Dialog Aşaması
Duaya girmeye başladık. Tanrı ile diyalog kurmayı öğrendiğimiz zaman gerçekten dua ederiz. Tanrı bizim için, bizi duyan canlı bir kişilik kazanınca bizi görür, bizi sever ve bize katılır (esasında O hep bizledir ama bizim yüzeyselliğimiz Onun farkına varmamıza engel olmaktadır). Böylece biz de canlı insanlar oluruz. O’nunla iletişim içine gireriz ve O da gerçekten bizimle temas kurabilir.
Dua sıcak bir ilişkidir. O’na problemlerimizi içtenlikle anlatalım ve O’nu dikkatle dinleyelim.
Bu aşamanın önceki ikisiyle arasındaki fark çok büyüktür. İlk aşamada duanın merkezi biz olmamıza rağmen şimdi O, O ve biz, biz ve O olmaya başladı. Tanrı ile aramızda bir köprü kuruldu. Artık Tanrı problemlerimizle ilgilenebilir, bize dokunabilir, bizi iyileştirebilir.
Duaya girmiş bulunuyoruz. Eğer burada kalmayı öğrenirsek yardımseverlik, göreve sadakat ve kötülüklerden korunmak konularında ilerleme kaydederiz.
Bu aşamada kalmayı öğrenmek için bir çaba ve metod gerekir. Konsantre olmayı öğrenmek şarttır. Çünkü bu konsantrasyon gerektiren bir iştir. Tanrı duyulardan kaçar. Tanrı ile duyularımız arasında bir ilişki hiçbir zaman varolamaz. Tanrı ruhtur, saf düşüncedir ve ancak ben de düşünce boyutuna geçebilirsem O’na ulaşabilirim.
Tüm bunlar çaba gerektirir, ama dua ilk memnun edici meyvelerini verir.

4) Dinleme Aşaması
Diyalog aşamasına ulaştıktan sonra akla şu soru gelir: daha ileriye gidilebilir mi? Evet ve kesinlikle, gidilmesi de gerekir.
Ama duanın doruk noktası bu değildir. Dinlemeyi de öğrenmek gerekir. Dua, ederken dinleme alışkanlığını edinildiği zaman doruk noktasına ulaşmış oluruz. Fakat, dua konusunda eğitimi olmayan kişi bu noktaya kadar ulaşabilse bile kısa zamanda geriler. Öyleyse bu doruk noktasına nasıl ulaşılabilir?
Önce herşeyden arınarak işe başlamalı ve gururumuzdan sıyrılmalıyız. Gerçekçi olmalıyız. Yüzümüzdeki maskeleri atmadığımız sürece Tanrı bizimle konuşmaz.
İşte ilk önemli konu: doğru söylemek, doğru yaşamak ve doğruyu içimizde yaşatmak. Zavallılık karşısına cesaretle çıkmak, ekmeğe ekmek, şaraba şarap demektir. Samimi olduğumuz zaman Tanrı da bize ulaşacaktır.