Aziz Aydınlatıcı Krikor'un (Surp Krikor Lusavoriç) Hayatından Kesitler

- Aziz Krikor (gerçek/doğum adı Suren), İran Kralı Sasanian’ın, Ermenistan Kralı Büyük Khrosrov’u öldürmesi için Ermenistan’a gönderdiği Prens Anag’ın (Anag Bartev) oğluydu.

- Anag Bartev ve kardeşi, Büyük Khrosrov’u öldürmeyi başardı ancak 240 yıllarında Vagharshabad kentinde yakalandılar. Anag Bartev’in tüm ailesi öldürüldü ancak yalnızca Gregor ve kardeşi bu katliamdan kurtulabildi. Daha sonra Eskişehir’den Kayseri’ye götürüldüler.

- Krikor, Kayseri’de Hristiyanlığı kabul edip vaftiz oldu. Kayseri Başepiskoposu Pirmilianos, Krikor’un din eğitimi için çaba sarfetti. Gregor, daha sonra Mariam isminde Hristiyan bir kızla evlendi. Mariam’ın kardeşi Aziz Athenogenes’in ilk Hristiyan yazarlardan biri olduğu bilinir, ayrıca kendisi daha sonra şehit edildi.

- Krikor ve Mariam’ın Vrtanes ve Arisdages adında iki oğlu oldu. Krikor ve Mariam, Arisdages doğduktan 3 yıl sonra anlaşarak ayrıldılar.

- Roma İmparatorluğu’na vasal olan Ermeni Kralı Drtad, Kayseri’den geçtiği zaman, Ermenice ve Grekçe bilen Aziz Krikor Lusavoriç de kendisine sekreter olarak atandı. Ancak çok geçmeden Krikor’un Hristiyan olduğu ortaya çıkınca, ve bir bayram nedeniyle Kral Drtad tarafından Tanrıça Anahid’e sunu sunmasını istenildiğinde buna karşı çıkan Aziz Krikor, özellikle Kral Drtad’ın babası Kral Khosrov’un katilinin de Krikor’un babası Anak Bartev olduğu ortaya çıkınca, Aziz Krikor, Kral Drtad’ın emriyle, bugün Türkiye’yle Ermenistan sınırında bulunan ve Khor Virap olarak adlandırılan bir yer zindanına atıldı. Burada 13-15 yıl kadar kalan Aziz Krikor, Yüce Tanrı’nın izniyle ışık görmeyen o yer altı zindanında sağ kaldı.

- Bu arada Kral Drtad, Hristiyanlar’a karşı eziyet ve işkence dönemini başlattı. Bu dönemde, Roma’dan gelen Başrahibe Kayane ve Rahibe Hripsime ve onlarla birlikte olan diğer rahibeler, Kral Drtad tarafından şehit edildiler. Kral ve saraylılar bu arada lycanthrophy adı verilen bir ruh hastalığına yakalanarak, kendilerini yabani hayvan sanmaya başladılar. Kralın kızkardeşi Khosrovitukhd, rüyalarında ağabeyinin sadece Aziz Krikor’un dualarıyla kurtulabileceğini görünce, Ardaşad’daki yer altı zindanına adam göndererek, Aziz Krikor’un hala hayatta olduğunu hayretle görürler. 301 yılında Ermeni Krallığı’nın başkenti olan Vağarşabad’a getirilen Aziz Krikor, dualarıyla Kral Drtad’ı ve soyluları iyileştirdi. Kral Drtad’a ve tüm soylulara 302 yılının başlarına kadar devamlı İncil vaaz eden Aziz Krikor, Vağarşabad’da ünlü görümünü gördü. Bu görümde, Rab İsa Mesih gökten Vağarşabad’a inerek, “Kilisemi burada inşa edeceksin” dedi. Gösterilen yere Eçmiyadzin Kilisesi bina edildi. Tüm bu olaylardan sonra, Aziz Krikor büyük ve uzun bir konvoyla Kayseri’ye gönderildi, ve orada Kayseri Başepiskoposu Leontius tarafından Ermeniler için Başepiskopos takdis edildi. Aziz Krikor böylece tarihteki ilk Ermeni Katolikosu oldu.


Bilgilerin yarısı, Patrik 2. Mesrob’un 23 Mart 2007, Kayseri Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi’ndeki vaazından alınmıştır.

---

Birbirinizi sevin. Sizi sevdiğim gibi siz de birbirinizi sevin...
Yuhanna 13:34

---

Yazıda "Gregor" olarak geçen kişi Aziz Krikor'la aynı kişidir. Ayrıca en sonda "Ermeni Katolikosu" geçiyor, Katolikosluk Ermeni Resuli Ortodoks Kilisesinin başı olan makamdır. Eçmiyadzin'deki Ana Kiliseye Katolikosluk, başındaki Patriğe de Katolikos denir, Katolik mezhebiyle hiçbir ilgisi yoktur. Şu an Katolikosluk makamında oturan kişi II. Karekin'dir.

---

Birbirinizi sevin. Sizi sevdiğim gibi siz de birbirinizi sevin...
Yuhanna 13:34

---

Ermeni Azizlerinden Kıratlı Aziz Sarkis ve Bozatlı Aziz garabed hakkında bilgi verebilir misiniz? yaptığım araştırmalarda çok az bilgi aldım. bunlar iki aziz biri yazın diğer kışın geliyor ve darda kalan ermenilere yardım ederlermiş, kendilerini ateş yakarak gösterirler, ertesi günde ermeniler çörekler pişirir ve bu iki aziz için oruç tutarlarmış ve bu iki aziz de ölümsüzsüzler her zamanda var olurlarmış. bu bilgiler gerçek midir ve hala aranızda ( ermeni kardeşlere soruyorum) bu iki azizin göründüğü akrabalarınız var mıdır? bu iki aziz ne zaman nerede doğmuşlardır ??

Xğristiyan

Ermeni Azizlerinden Kıratlı Aziz Sarkis ve Bozatlı Aziz garabed hakkında bilgi verebilir misiniz? yaptığım araştırmalarda çok az bilgi aldım. bunlar iki aziz biri yazın diğer kışın geliyor ve darda kalan ermenilere yardım ederlermiş, kendilerini ateş yakarak gösterirler, ertesi günde ermeniler çörekler pişirir ve bu iki aziz için oruç tutarlarmış ve bu iki aziz de ölümsüzsüzler her zamanda var olurlarmış. bu bilgiler gerçek midir ve hala aranızda ( ermeni kardeşlere soruyorum) bu iki azizin göründüğü akrabalarınız var mıdır? bu iki aziz ne zaman nerede doğmuşlardır ??

Ermeni Kilisesi'ne bağlı olmadığım ve ilgili bölümde moderatörlük yapmadığım halde sorularınıza yanıt vermeye çalışacağım. Boz atlı Aziz Garabed hakkında hiçbir bilgi edinemedim. İnternete baktığımda Garabed kelimesinin Ermenice'de öncü anlamına geldiğini gördüm. Fazla dindar olmayan genç bir Ermeni arkadaşım da bana Aziz Garabed'in aslında Mesih'in yolunu hazırlayan öncü peygamber Vaftizci Yuhanna (Yahya) olduğunu söyledi. Ermeniler Vaftizci Yuhanna'ya Surb Karapet diyorlar. İnternette yaptığım araştırma da bunu doğrular nitelikteydi. Surb Karapet adında kilise aradığımda mutlaka Vaftizci Yuhanna ile ilgili bilgi buldum.

Kır atlı Aziz Sarkis hakkında da aşağıdaki (İngilizce) açıklamayı buldum. Bu açıklamayı Türkçe'ye çeviriyorum.

Captain St. Sarkis is one of the most beloved saints among the Armenian nation. Together with his 14 soldiers/companions, he was martyred for the sake of the Christian faith. During the reign of King Kostandianos the Great (285-337) St. Sarkis, being very courageous, was appointed the Prince and General in Chief of the region of Cappadocia bordering Armenia. When, during the period of reign of the king Julianos the Betrayer (360-363) ,the persecutions against Christians started by God's will, St. Sarkis and his only son, Martyros, came to live in Armenia. The Armenian king Tiran, grandson of Tiridates, received them very well.

Ermenistan'da en fazla sevilen azizler arasında yer alan Aziz Sarkis, 14 asker arkadaşıyla birlikte Hristiyan inancı uğruna şehit edilmiş bir yüzbaşı. İmparator Büyük Kostandianos döneminde cesaretinden dolayı Ermenistan sınırındaki Kapadokya bölgesine ordu komutanı olarak atanıyor. İmparator Hain Julianos döneminde Hristiyan karşıtı baskı ve işkenceler başlayınca, Aziz Sarkis ve oğlu Martyros Ermenistan'a gidiyorlar ve orada çok iyi karşılanıyorlar.

From Armenia, St. Sarkis and his son went to Persia and started serving in the army of the Persian king Shapouh as the captain of regiments. Become aware of the fact that Sarkis was Christian, the king Shapouh ordered him to worship fire and offer sacrifice to the heathen gods. But the captain immediately refused to obey the order saying, “We should worship one God – the Holy Trinity – which has created the earth and the heaven. Whereas fire or idols are not gods and the human being may destroy them.” After these words the saint destroyed the temple. The annoyed crowd fell on the saint and his son. First the son of the saint was martyred. The saint was put into prison and, remaining unshaken in his faith, was beheaded after the martyrdom of the saint light appeared over his body. 14 soldiers/companions of the saint also were martyred for the sake of the Christian faith. Later, St. Mesrop Mashtots brought the relics of the saint to the village Ushi and the Church of St. Sarkis was built over his relics.

Aziz Sarkis ve oğlu, Ermenistan'dan İran'a geçiyorlar ve Sarkis, Kral Şahpur'un ordusunda alay komutanlığı yapmaya başlıyor. Aziz Sarkis'in Hristiyan olduğunu öğrenen bağnaz putperest Kral Şahpur azizin de ateşe tapmasını ve putlara kurban sunmasını istiyor. Aziz Sarkis sadece Kutsal Üçlü'ye tapacağını söyleyip pagan ilahlarını reddediyor ve tapınağı yıkıyor. Halk Aziz Sarkis'in ve oğlunun üzerine çullanıyor ve önce azizin oğlunu şehit ediyor. Aziz Sarkis hapse atılıyor ve inancından vazgeçmediği için kafası kesilerek şehit ediliyor. Şehitliğinden hemen önce vücudunu nur kaplıyor. Aziz Sarkis'in 14 asker arkadaşı da aynı şekilde Hristiyan inançları için şehit ediliyorlar. Aziz Mesrop azizden kalanları Uşi kentine getiriyor ve Aziz Sarkis Kilisesi, bu azizden kalan kutsal emanetler üzerine inşa ediliyor.

According to one of the folk stories, upon return of their victorious battle Captain St. Sarkis and his 39 soldiers/companions celebrated their victory in the royal palace. When all of them were drunk and went to sleep, the king ordered 40 young women to kill the brave soldiers. 39 of the women obeyed the order and killed the soldiers, whereas one of them seeing the handsome and peaceful face of sleeping Sarkis fell in love with him and instead of killing, kissed him. Getting up and seeing what had happened St. Sarkis straddled his white horse and, taking the young woman with him, smashed the gates of the city, brought up a violent snow-storm and left the city. It is because of this folk story that people in love started to consider St. Sarkis their intercessor and protector. St. Sarkis always helps and supports all young people asking his help and support.

Halkın anlattığı hikayelerden birine göre, galibiyetle biten bir savaştan dönen Aziz Sarkis ve yönetimindeki 39 asker, krallık sarayında zaferlerini kutlarken sarhoş olup uykuya dalıyorlar. Bu sırada kral 40 tane kadına bu cesur askerleri öldürmelerini emrediyor. 40 kadından 39 tanesi bu emre uyup 39 askeri öldürüyor; ancak bir tanesi Sarkis'in yakışıklılığını ve nurlu yüzünü görüp ona aşık oluyor ve onu öldürmek yerine öpüyor. Kendine gelip ne olduğunu anlayan Aziz Sarkis, beyaz atına atlayıp bu kadını da yanına alıyor ve şehrin kapılarını kırdıktan sonra şehri terk ediyor ve ardında şiddetli bir kar fırtınası bırakıyor. Bu halk öyküsünden dolayı, Aziz Sarkis'in aşıkların koruyucusu olduğuna ve aşıklar için şefaat ettiğine inanılmıştır. Aziz Sarkis yardımını isteyen tüm aşıklara destek olmaktadır.

http://saintsarkis.net/about/who-is-st-sarkis

Bir de Aziz Sarkis, Batı'daki Aziz Valentin figürüne karşılık geldiği için aşıklarla ilgili efsanelere konu olmuş. Bazı genç insanlar evlerinin çatısına un dökerlermiş. Ertesi sabah bu unların üzerinde nal izi görürlerse, bunu o sene içinde evleneceklerine yorarlarmış.

Bir de gelenek olarak Aziz Sarkis'in bayram gününde genelde su içilmez ve hep tuzlu yiyecekler yenirmiş. Bu şekilde susayan bir kişi gece rüyasında kendisine su veren kişi ile evleneceğine inanırmış. Bu şekilde rüyalar görüp, rüyasında kendisine su verirken gördüğü kişiyle evlenenlerin sayısı az değilmiş.

verdiğiniz bu bilgiler için çok teşekkür ederim. Aziz Garabed hakkında yaptığım bir araştırmada da dersim-tunceli'nin kuzeyinde 1915 ten önce kullanılan bir manastır ve kilise varmış bu kilisenin adı Surp Garabed imiş. ancak bazı eşkiyalar bu olaylar sırasında kiliseyi talana kalkışmışlar. rahipte onlara müdahale etmek isterken birden hepsinin çarpıldığını ve kenarlara saklandıklarını görmüş. çarpılanlardan birinin Bozatın üstünde sakallı Surp garabed olduğunu rahibe söylemiş. daha sonra incil'den ayetler okuyup, garabed'e yalvarmasıyla adamlar iyileşmişler.

SAYGILARIMLA