Moskova Ortodoks Patrikhanesi ile İstanbul Patrikhanesi ilişkileri (Deniz Berktay) konusu
230 kez okundu,
0 kez cevaplandı. En son mesaj
KSAdmin tarafından gönderildi.
Moskova Ortodoks Patrikhanesi ile İstanbul Patrikhanesi ilişkileri (Deniz Berktay) konusuna cevap yazmak için buraya tıklayınız
Üyeyseniz öncelikle üye girişi yapınız, üye değilseniz
buraya tıklayarak hemen üye olunuz.

19-10-11, 19:07
KSAdmin
Moskova Ortodoks Patrikhanesi ile İstanbul Patrikhanesi ilişkileri (Deniz Berktay)
Bilindiği üzere, Katoliklerden farklı olarak, Ortodoks dünyası, çok kutuplu yapıya sahip. Ortodoks dünyası bir tek merkezden yönetilmediği gibi, Fener Patriği de, tarihin hiçbir döneminde, papaların sahip olduğu yetkiye sahip olamadı. Ortodoksların, tarihsel olarak dört merkezi var: Kudüs, İskenderiye, Antakya ve İstanbul (Fener).
Bunlardan ilk üçü, doğrudan doğruya İsa’nın havarileri tarafından kuruldukları için, diğerlerinden daha kutsal olarak kabul ediliyor. İstanbul (Fener) Kilisesi’nin önceliği ise Bizans’ın başkenti olmasından kaynaklanıyor. Milattan sonraki ilk yüzyıllarda toplanan
Hıristiyan konsülleri, İstanbul Kilisesi’nin “onursal” olarak diğerlerinden üstün durumda olduğunu onaylamış. Sonraki dönemlerde ilk üç kilisenin olduğu bölgelerin Müslüman Arapların egemenliğine girmesi, İstanbul’un fethine kadar İstanbul Kilisesi’nin, “Müslüman boyunduruğu altında olmayan tek kilise” olarak öne çıkmasını sağlamış.
İstanbul’un fethinden sonraysa, Fatih’in bütün Ortodoksları Fener Patriği vasıtasıyla yönetmek istemesi, Fener Patrikhanesi’ne tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar güç kazandırmış, kelimenin tam anlamıyla devlet içinde devlet olmuştu. İlerleyen yüzyıllarda, Ortodoks dünyasında, bir diğer merkez belirdi: Moskova. Rus derebeyliklerinin içinde en güçlüsü olan Moskova Prensliği, gücünü dinle pekiştirmek amacıyla, Moskova Kilisesi’ne destek vermiş ve Fener’den ayrılmasını sağlamıştı. Rus Çarları, Bizans’ın dinden saptığı için Türklerin eline geçtiğini, bundan sonra
Hıristiyanlığın yeni merkezinin Moskova olacağını söylüyordu.Rus Çarlığı güçlendikçe, Rusların Ortodoksluğun koruyucusu olduğu tezi de güçlendi.
Sonuçta, Ortodoksluğun tarihsel merkezlerinden biri olmamasına rağmen Moskova, Fener Patrikhanesi’nin liderliğine meydan okumaya başladı. Moskova Patrikhanesi, kendisinin dünyadaki en büyük Ortodoks cemaate sahip olduğunu söylüyor ve Fener gibi Türk topraklarında kalmış bir kilisenin kendisine gerçek anlamda liderlik yapamayacağını ifade ediyordu. Bu liderlik kavgası, Soğuk Savaş’ta Sovyetler Birliği’nin Moskova’yı, ABD’nin ise Feneri desteklemesiyle birlikte, bambaşka bir hal aldı.
Soğuk Savaş’tan sonra da Rusya, eski Sovyet coğrafyasındaki Ortodoks halklar üzerinde yeniden nüfuzunu kurabilmek için Moskova Patrikhanesi’ni desteklerken, Rusya’yı eski Sovyet coğrafyasından çıkarmak isteyen ABD ve AB ise, Fener Patrikhanesi’ni destekledi. İki kilisenin ilişkileri, özellikle Estonya ve Ukrayna nedeniyle, kopma noktasına gelmişti.
Bu gerilim, iki yıl önce yerini yumuşamaya bırakmış ve Fener Moskova’nın Ukrayna’daki egemenliğini tanırken Moskova Patrikhanesi de, Fener Patrikhanesi’ne pek çok konuda destek vaadinde bulunmuştu. İlginç bir tesadüfle bu gelişme ABD ile Rusya arasındaki yumuşamaya denk gelmişti. Şimdiyse, Fener Patrikhanesi, Ukrayna’da Rusya’dan ayrılmak isteyen milliyetçi oluşumları yeniden el altından desteklemeye başladı.
Ukrayna’da Moskova’dan bağımsız bir kilise kurmak isteyen milliyetçi rahipler, İstanbul’a gelerek, Fener Patrikhanesi ile yeniden görüşmelere başladı. Moskova Patrikhanesi’nin gücünün artmasından tedirgin olan Fener Patrikhanesi, bir taraftan da, yukarıda belirttiğimiz, Ortodoksluğun tarihsel merkezi olan üç kilisenin yanı sıra diğer bir tarihi kilise olan Kıbrıs Kilisesi’nin liderlerini, bu eylül ayında, İstanbul’da toplayacak. Bu toplantının amacının sadece Akdeniz ülkelerindeki siyasi gelişmeleri değerlendirme amacını taşıdığı yolundaki ilk açıklamalara karşılık, Kıbrıs Başpiskoposu Hrisostomos, burada, bütün Ortodoks dünyasını ilgilendiren kararların alınacağını belirtti.
Moskova Patrikhanesi, bu kiliselerin Ortodoks dünyasında karar alma yetkilerinin olmadığını, çünkü bu kiliselerin her birinin sadece birkaç bin kişilik cemaate sahip olduğunu, kendisinin ise, 200 milyon Slav-Ortodoks’un başı olduğunu söyleyerek, kendisini dışlayan bu toplantıya karşı çıkıyor.
Moskova Patrikhanesi’ni asıl kaygılandıran konu, Ukrayna’da Rus Kilisesi’nden ayrılma eğilimlerinin iyice güçlenmiş olması. Moskova’dan ayrıldığını ilan eden milliyetçi Ukrayna kilisesinin yanı sıra, Moskova Patrikhanesi’nin Ukrayna teşkilatında da, Moskova’dan ayrılmak isteyenlerin oranı giderek artıyor. Rus Patriği Kirilin bu yıl defalarca Kiev’i ziyaret etmesine rağmen, bu ayrılığın önüne geçilemediği, üstelik, eskiden Rusya yanlısı olarak bilinen Ukrayna Cumhurbaşkanı Yanukoviç’in de ilişkilerinin bozulduğu bu ülkenin nüfuzunu kırma amacıyla ayrılık girişimini el altından desteklediği değerlendirmesi yapılıyor.
Ukrayna, 45 milyon nüfusuyla ve sahip olduğu kalabalık Ortodoks cemaatle, Moskova Kilisesi açısından son derece önemli bir bölge. Bu bölgedeki rahiplerin çoğunluğunun Moskova’dan ayrılıp Fener’in egemenliğine girmeleri, Moskova’nın “Ortodoksların lideri” olma iddiasına darbe indireceği gibi, bu kiliseyi dış politikada araç olarak kullanan Rusya yönetimi açısından da, hiç istenmeyen sonuçlar doğuracak. Bu nedenle, Moskova’da gözler, eylül ayında İstanbul’da yapılacak zirveye çevrilmiş durumda.
DENİZ BERKTAY / AB HABER .COM
http://www.hristiyangazete.com/2011/...deniz-berktay/
Moskova Ortodoks Patrikhanesi ile İstanbul Patrikhanesi ilişkileri (Deniz Berktay)

FORUMA EKLEDİĞİMİZ TÜM HABERLER HRİSTİYANGAZETE.COM SİTESİNDEN ALINTIDIR. HABER İÇERİKLERİNİN OLUMLU YA DA OLUMSUZ OLMASI DİKKATE ALINMAZ. HRİSTİYAN HER MEZHEP, HER KİLİSE, HER ETNİK KÖKEN İLE İLGİLİ HABERLER SİTEMİZDE ARŞİVLENİR.

FORUMA ÜYE OLUN! /
HRİSTİYAN OLMAK İSTİYORUM /
Moskova Ortodoks Patrikhanesi ile İstanbul Patrikhanesi ilişkileri (Deniz Berktay)
Moskova Ortodoks Patrikhanesi ile İstanbul Patrikhanesi ilişkileri (Deniz Berktay) konusuna cevap yazmak için buraya tıklayınız Üyeyseniz öncelikle üye girişi yapınız, üye değilseniz
buraya tıklayarak hemen üye olunuz.