Katolik, Ortodoks ve Protestanlar kendilerini Hristiyan olarak görür ve İsa Mesih’e iman ettiklerini söylerler. En büyük farkları,
yetkinin kaynağı,
kurtuluşun nasıl anlaşıldığı,
kilisenin yapısı ve
sakramentler konusundadır.
Katolikler, Kutsal Kitap’ın yanında
kilise geleneğine ve özellikle
Papa’nın otoritesine büyük önem verir. Kiliseyi tek doğru ve görünür merkez olarak görürler. Sakrament anlayışları güçlüdür ve kurtuluş konusunda kilise aracılığı, sakramental yaşam ve iman-iyi işler ilişkisi daha farklı ele alınır.
Ortodokslar da Kutsal Kitap’ı kabul eder ama onu her zaman
kutsal gelenekle birlikte okur. Katoliklerden farkları,
Papa’nın evrensel yetkisini kabul etmemeleridir. Tarihsel liturji, kilise babaları, ikonlar ve mistik vurgu daha belirgindir.
Protestanlar ise özellikle şunu vurgular:
en yüksek otorite Kutsal Kitap’tır. Kilise geleneği tamamen değersiz değildir, ama Kutsal Kitap’ın üstüne çıkamaz. Ayrıca Protestanlık, özellikle kurtuluşun
Tanrı’nın lütfuyla, yalnızca iman aracılığıyla olduğunu güçlü şekilde vurgular. Papa otoritesi kabul edilmez.
Protestan reform bakış açısından en önemli mesele şudur:
Kilisede geleneğin ya da ruhani liderlerin değil,
Tanrı Sözü’nün nihai yetkili olması gerekir. Bu yüzden bu yaklaşım Katolik ve Ortodoks geleneklerdeki bazı öğretileri Kutsal Kitap’a uygun görmez. Örneğin:
- Papa’nın yetkisi
- Meryem Ana ve azizlerle ilgili bazı uygulamalar
- geleneğin Kutsal Kitap’la aynı düzeyde ele alınması
- kurtuluş öğretisindeki bazı farklar
Sorunuza en basit şekilde cevap verecek olursam:
- Katolik: Kutsal Kitap + gelenek + Papa otoritesi
- Ortodoks: Kutsal Kitap + gelenek, ama Papa yok
- Protestan: Kutsal Kitap en yüksek yetkidir
Elbette protestanlık dediğimiz şey de kendi içerisinde çok fazla görüşü barındırır. Benim size anlattığım görüş reform protestan görüşüdür.